297 Χρόνια μετά -Με Λαμπρότητα και κατάνυξη στην 60ή επέτειο από την επιστροφή της Τίμιας Κάρας του Αγίου Τίτου.

Με Λαμπρότητα και κατάνυξη στην 60ή επέτειο από την επιστροφή της Τίμιας Κάρας του Αγίου Τίτου.

Το αδιαχώρητο από Πλήθος πιστών στην κορύφωση των εκδηλώσεων !!!

                                

Με τη συμμετοχή πλήθους πιστών και αρχών του τόπου κορυφώθηκε την Κυριακή 17 Μαΐου 2026  το εορταστικό διήμερο για την 60η επέτειο της Επανακομιδής της Τίμιας Κάρας του Αγίου Αποστόλου Τίτου από τη Βενετία της Ιταλίας, στο Ηράκλειο.

                              

Το απόγευμα της Κυριακής τελέστηκε ο μεθεόρτιος Εσπερινός στον Καθεδρικό ναό του Αγίου Τίτου, χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ευγένιου και ακολούθησε η καθιερωμένη πάνδημος λιτάνευση της Τιμίας Κάρας του Αγίου  σύμφωνα με το καθιερωμένο εκκλησιαστικό έθιμο της τοπικής Εκκλησίας.

 Στον εορτασμό συμμετείχε και Επίσκοπος της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας .

         

Η πομπή συνοδεία της Φιλαρμονικής του Δήμου Ηρακλείου κινήθηκε μέσω της οδού 25ης Αυγούστου και της πλατείας 18 Άγγλων, με ειδική δέηση υπέρ των πεσόντων.

Η Ιστορία της κάρας του Άγιου Τίτου και ο ρόλος των Ενετών για την διάσωση των Ιερών Λειψάνων είναι πολύ σημαντικός στην καταστροφική λύσσα των τότε ISIS Τούρκων ,άσχετα ότι πολλά Ιερά Λείψανα αλλά και εικόνες κρατήθηκαν και δεν επέστρεψαν ποτέ στους δικαιούχους Λαούς και κράτη {Βλέπε Μάρμαρα Παρθενώνα}  και ειδικά από την Κρήτη.

Ας πιάσουμε όμως τα πράγματα από την αρχή για να καταλάβουν οι αναγνώστες μας ΓΙΑΤΙ ήταν σημαντικό να εορτάσει η Εκκλησία της Κρήτης μας τα 60 Χρόνια από την Επανακομιδή της Τίμιας Κάρας του Αγίου Αποστόλου Τίτου από τη Βενετία της Ιταλίας, στο Ηράκλειο.

Το Ηράκλειο συνεχίζει να τιμά εκείνη την επέτειο, όταν η Κάρα του Αποστόλου, η οποία είχε μεταφερθεί από τον τελευταίο υπερασπιστή του Χάνδακα, τον Φραντσέσκο Μοροζίνι, μαζί με πληθώρα κειμηλίων από το Χάνδακα στη Βενετία, για να σωθεί από τους Οθωμανούς λίγο πριν την παράδοση της πόλης το Σεπτέμβρη του 1669.

Η Αγία Κάρα ξαναγύρισε στο Ηράκλειο στις 15 Μαΐου 1966… Δηλαδή 297 Χρόνια μετά !!!

Η ιστορία της Τιμίας Κάρας… και η επιστροφή της 297 χρόνια μετά…

Το 1957, ο τότε Μητροπολίτης Κρήτης Ευγένιος απέστειλε επιστολή προς τον Πάπα Ρώμης Ιωάννη ΚΓ΄, με την οποία ζητούσε φωτογραφία της Τιμίας Κάρας και αντίγραφο της ιερής εικόνας της Παναγίας Μεσοπαντήτισσας, η οποία είχε μεταφερθεί επίσης στη Βενετία, κατά το 1669.

Ο Πάπας Ιωάννης, ανταποκρινόμενος στο αίτημα, απέστειλε τη φωτογραφία και το αντίγραφο της εικόνας.

Από τότε ξεκίνησε μια σειρά ενεργειών, δημοσιευμάτων, συζητήσεων και επισκέψεων ρωμαιοκαθολικών ιερωμένων στην Ι. Μητρόπολη Κρήτης, με θέμα τη δυνατότητα επανακομιδής της Τιμίας Κάρας του Αγίου Τίτου στην Κρήτη.

Σ’ αυτό συνέβαλε πολύ η προσέγγιση και ο διάλογος μεταξύ της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας, ο οποίος ήδη είχε ξεκινήσει με πρωτοβουλία του μακαριστού Πατριάρχου Αθηναγόρου.

 Το 1964, μετέβη στη Βενετία μια ομάδα κληρικών και λαϊκών από το Ηράκλειο, για να προσκυνήσουν το ιερό λείψανο.

 Με την ευκαιρία αυτή ο Μητροπολίτης Ευγένιος απέστειλε με τον τότε Πρωτοσύγκελλό του (μετέπειτα Μητροπολίτη Γορτύνης) κ. Κύριλλο Κυπριωτάκη, Επιστολή προς τον Καρδινάλιο Ιωάννη Ουρμπάνι, Πατριάρχη Βενετίας, στην οποία διετύπωνε το βαθύ πόθο του Κλήρου και του λαού της Κρήτης για επιστροφή της Τίμιας Κάρας στο Ηράκλειο.

 Η απάντηση ήταν κατ’ αρχήν θετική.

Στη συνέχεια ο Σεβ. Μητροπολίτης Κρήτης απέστειλε κι άλλες επιστολές προς εξέχοντα πρόσωπα της Καθολικής Εκκλησίας, με το ίδιο θέμα.

Τελικά ο Πατριάρχης Βενετίας, με επιστολή του, που φέρει ημερομηνία 9 Μαρτίου 1965, ανήγγειλε την απόφαση για απόδοση της Τιμίας Κάρας του Απ. Τίτου στην Εκκλησία της Κρήτης.

Κατ’ αρχάς είχε αποφασιστεί η επανακομιδή να γίνει στις 25 Αυγούστου 1965, όμως για τεχνικούς λόγους αναβλήθηκε και πραγματοποιήθηκε στις 15 Μαΐου 1966, ημέρα Κυριακή, με πάνδημη συμμετοχή Κλήρου και λαού του νησιού.

 Στη λαμπρή τελετή της αποδόσεως της Κάρας μετείχαν αντιπροσωπείες του Οικ. Πατριαρχείου, της Εκκλησίας της Βενετίας, της Εκκλησίας της Ελλάδος, η Κυβέρνηση με υπουργούς της και πολλοί άλλοι επίσημοι.

Η 15η Μαΐου του έτους 1966, υπήρξε ημέρα ιστορική για την Εκκλησία της Κρήτης, ημέρα θρησκευτικής έξαρσης και πνευματικού μεγαλείου.

                                

Πάνω από 100.000 πιστών και πολλές εκατοντάδες κληρικών, μοναχών και ξένων προσκυνητών, είχαν κατακλύσει (πολλοί από τα βαθιά χαράματα) το χώρο μπροστά στο λιμάνι, την προβλήτα, την οδό 25ης Αυγούστου, το Ναό του Αγ. Τίτου, την αυλή του, τους εξώστες και τις στέγες των σπιτιών, περιμένοντας να υποδεχθούν με ευλάβεια και ιερή συγκίνηση το τίμιο λείψανο τον πρώτου Επισκόπου Κρήτης Αποστόλου Τίτου.

Στις 09.00΄ της 15ης Μαΐου, στην πλατεία του Λιμεναρχείου, πάνω σε εξέδρα, έγινε η τελετή της αποδόσεως της Τιμίας Κάρας από τον καθολικό Επίσκοπο Ιωσήφ Ολιβόττι στο Σεβασμ. Μητροπολίτη Κρήτης Ευγένιο.

Η Κάρα, τοποθετημένη σε αργυρή λειψανοθήκη, που είχε κατασκευασθεί με προσφορές των πιστών, μεταφέρθηκε από το Μητροπολίτη Κρήτης με μια μεγαλειώδη πομπή, δια της οδού 25ης Αυγούστου, στον Ι. Ν. Αγ. Τίτου και τοποθετήθηκε σε ξυλόγλυπτο κουβούκλιο.

Το σώμα του Αγίου Τίτου δεν βρίσκεται πλέον ακέραιο σε ένα μόνο σημείο.

Αρχικά, ο Άγιος Τίτος είχε ενταφιαστεί στην αρχαία πρωτεύουσα της Κρήτης, τη Γόρτυνα, όπου και βρίσκεται ο πρώτος ιστορικός παλαιοχριστιανικός ναός του.

Ο τάφος του υπήρξε τόπος προσκυνήματος για αιώνες πριν απομακρυνθούν τα λείψανα.

Ο κύριος όγκος του σκηνώματος και το μεγαλύτερο μέρος των λειψάνων του φυλάσσονται στη Βενετία, ενώ η Τιμία Κάρα του (το κεφάλι) έχει επιστρέψει και βρίσκεται στο Ηράκλειο της Κρήτης.

 Στην Βενετία στην Ιταλία στον Ναός του Αγίου Μάρκου & Santa Maria della Salute): 1669), βρίσκετε το σώμα του Αγίου μεταφέρθηκε στη Βενετία μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Οθωμανούς (Το μεγαλύτερο τμήμα των λειψάνων φυλάσσεται σήμερα στον περίφημο ναό της Santa Maria della Salute Υπεραγία Θεοτόκο της Υγείας, εκεί που βρίσκετε η Παναγία η Μεσοπαντίτισσα.

Η Ιερά εικόνα της Παναγίας της Μεσοπαντητίσσης μετακομίσθηκε στην Κρήτη από την Κωνσταντινούπολη κατά τους χρόνους της εικονομαχίας, για να διασωθεί από την ασεβή μανία των εικονομάχων…

 Κατά την παράδοση έχει αγιογραφηθεί από τον Ευαγγελιστή Λουκά.

Κατά την περίοδο της Ενετικής κυριαρχίας στην Κρήτη, φυλασσόταν στο Ναό του Αγίου Αποστόλου Τίτου στον Χάνδακα (Ηράκλειο).

Κάθε δε Τρίτη λιτανευόταν από τους ευλαβείς Χριστιανούς.

Όταν ο Χάνδακας (Ηράκλειο) κυριεύθηκε από τους Αγαρηνούς, οι Ενετοί παρέλαβαν την σεβάσμια εικόνα της Παναγίας και τη μετέφεραν στη Βενετία, όπου την εναπέθεσαν στο ναό της Santa Maria della Salute, δηλαδή της Υπεραγίας Θεοτόκου της Υγείας (και όχι των Χαιρετισμών όπως εσφαλμένα έχει μεταφραστεί σε μερικές πηγές).

Εκεί φυλάσσεται μέχρι σήμερα.

Αντίτυπο της ιεράς εικόνας βρίσκεται στον Ιερό Ναό του Αποστόλου Τίτου, στο Ηράκλειο, όπου τελείται και η εορτή της Συνάξεως.

 Ο Iερός Καθεδρικός Ναός του Αγίου Τίτου.

Ο πρώτος ναός του Αποστόλου Τίτου στον Χάνδακα ήταν μονόχωρος δρομικός.

 Όταν, κατά την έναρξη της ενετικής κυριαρχίας στο νησί το 1210 εγκαταστάθηκε στον ναό o Λατίνος Αρχιεπίσκοπος, φαίνεται ότι στο κτίσμα έγιναν ορισμένες τροποποιήσεις. Διανοίχθηκε κυκλικός φεγγίτης στην πρόσοψη και προστέθηκε πύργος κωδωνοστασίου πριν απο τα μέσα του 15ου αιώνα και επανακατασκευάστηκε.

Ο ναός αυτός καταστράφηκε πριν από τα μέσα του l5ου αιώνα και επανακατασκευάσθηκε.

 Το δεύτερο κτίσμα που εγκαινιάσθηκε από τον Λατίνο Αρχιεπίσκοπο της Κρήτης Fantino Dandolo στις 3 Ιανουαρίου του 1446, ήταν μία τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική, στολισμένη με σπάνια μάρμαρα, άγιες Τράπεζες και παρεκκλήσια.

Το κτίσμα αυτό, που κατά τον σεισμό του 1508 υπέστη ελαφρές ζημιές χωρίς να χάσει την μεγαλοπρέπειά του, καταστράφηκε από πυρκαγιά στις 3 Απριλίου του 1544.

 Από την πυρκαγιά διασώθηκαν τα ιερά λείψανα και κειμήλια του ναού, μεταξύ των οποίων η Κάρα του Aγίου Τίτου και η εικόνα της Παναγίας της Μεσοπαντίτισσας.

Το 1557 ξανακτίσθηκε άλλος ναός, του ιδίου ρυθμού με τον προηγούμενο και εξ ίσου μεγαλοπρεπής.

 Ο περιηγητής Kootwyck το 1598 τον ονομάζει "pulcherrima et vetustis operis basilica".

Με την πτώση του Χάνδακα στους Τούρκους το 1669 τα κειμήλια του ναού φυγαδεύτηκαν στην Βενετία.

 Ο ναός υπέστη εκτεταμένες μετατροπές για να λειτουργήσει ως μουσουλμανικό τέμενος, γνωστό ως Βεζύρ Τζαμί, στο όνομα του Πορθητή του Χάνδακα Ζαδέ Φαζίλ Αχμέτ Κιοπρουλή.

Ο σεισμός του 1856 μετέτρεψε και εκείνο το κτίσμα σε ερείπια.

 Το 1869 ο Μεγάλος Βεζύρης Ααλή Πασάς ανέθεσε στον αρχιτέκτονα Αθανάσιο Μούση από τα Ταταύλα της Κωνσταντινουπόλεως, Ηπειρώτη στην καταγωγή, την ανέγερση νέου μεγαλοπρεπούς τεμένους (Γενί τζαμί) διατηρώντας όμως και το παλαιό του όνομα.

Το 1922 μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας το κτίσμα αποδόθηκε στην Ορθόδοξη Χριστιανική λατρεία και εγκαινιάσθηκε στις 3 Μαΐου του 1925 επί Μητροπολίτου Κρήτης Τίτου Ζωγραφίδου.

Ο Ναός του Αγίου Τίτου είναι ένα εκλεκτικό μνημείο με ποικίλα στοιχεία από τους ρυθμούς των μνημείων της Κωνσταντινουπόλεως.

Ο ρυθμός του είναι τετρακιόνιος με τρούλο και νάρθηκα ο οποίος προστίθεται στο τετράγωνο της κάτοψής του.

Στην ΝΑ γωνία του νάρθηκα είναι προσαρτημένη η βάση του Μιναρέ.

Εσωτερικά θυμίζει περίκεντρο κτίσμα, ενώ εξωτερικά τα επί μέρους μορφολογικά του στοιχεία απηχούν ρυθμούς της Οθωμανικής τέχνης, της επηρεασμένης και από την βυζαντινή ναοδομία.

Στις αριστοτεχνικά διαρθρωμένες με καθαρές γραμμές πλευρές του κτηρίου, κυριαρχούν τα κατακόρυφα στοιχεία, διασπώντας τον όγκο του σε επίπεδα.

Εξωτερικά το κτίσμα είναι κατασκευασμένο με ισόδομη από λαξευτούς πωρολίθους τοιχοποιία και κοσμείται με λιθόγλυπτη επίστεψη.

Στις 15 Μαΐου 1966 έγινε η επανακομιδή της Κάρας του Αγίου Τίτου από τον Άγιο Μάρκο της Βενετίας, ενώ στον ναό της S.M. Della Salute Υπεραγία Θεοτόκο της Υγείας της ίδιας πόλης φυλάσσεται ακόμη η εικόνα της Παναγίας της Μεσοπαντήτισσας.

Από το 1974 μέχρι το 1988 πραγματοποιήθηκαν στο Ναό εκτεταμένες εργασίες για τη στερέωση και αποκατάστασή του.

Το 2013, ο Ναός του Αγίου Τίτου ανακηρύχθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης Ειρηναίο Καθεδρικός Ναός της Αρχιεπισκοπής Κρήτης

«» Η Πηγή μας για τον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου είναι από την επίσημη ιστοσελίδα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης σε άρθρο της κας Νίκη Κριτσωτάκη : https://iak.gr/index.php/ieros-kathedrikos-naos-agiou-titou

Το Ηράκλειο ποτέ δεν ξέχασε τα Ιερά κειμήλια που "έφυγαν" από το νησί.

Η επιστροφή της Κάρας και η εικόνα της Παναγίας της Μεσοπαντίτισσας , που είναι καημός στην Εκκλησία της Κρήτης που δεν πρόκειται και δεν ελπίζουν ποτέ να επιστρέψει στην Κρήτη είναι μια απογοήτευση σε όλο τον Κλήρο …

Αν και η Μεσοπαντίτισσα έμεινε στη Santa Maria della Salute, η Κάρα του Αποστόλου Τίτου στάθηκε δυνατόν να επιστρέψει στην Κρήτη μετά από άοκνες προσπάθειες του τότε Πατριάρχη Αθηναγόρα, του τότε Μητροπολίτη Κρήτης Ευγενίου και φυσικά με τη συνδρομή των ιεραρχών της Ρώμης και της Βενετίας.

                               

Γ.Μ «» Εδώ θα ήθελα να αναφερθώ στην εικόνα της Παναγίας της Μεσοπαντίτισσας που βρίσκετε στον Ιερό Ναό Santa Maria della Salute δηλαδή στην Υπεραγία Θεοτόκο της Υγείας στην Βενετία ότι ενώ έχω επισκεφτεί επτά Φορές την Βενετία, και κάθε φορά επισκεπτόμουν τον Ιερό ναό του Αγίου Γεωργίου.

 Στον Ιερό Ναό Santa Maria della Salute Υπεραγία Θεοτόκο της Υγείας,  έχω πάει τρεις φορές έχω δει την Εικόνα και όμως δεν γνώριζα ότι είχε φύγει από Τον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου το 1669 δηλαδή από το Νησί μου για να μην καταστραφεί από την Μανία των Τούρκων !!!

Αυτό για ορισμένους που Νομίζουν ότι τα ξέρουν ΟΛΑ !!!

Η Αγία Kάρα του Άγιου Τίτου επιστρέφει μετά από 297 Χρόνια στην Κρήτη… που βρίσκονται τα υπόλοιπα Ιερά κειμήλια του Σώματος του ;;;

«Πριν ολοκληρωθεί το ρεπορτάζ αυτό , θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή ορισμένων συμπατριωτών μας που έχουν άγνοια της προσφοράς για την διάσωση των ιερών κειμηλίων και εικόνων από την μανία των Τούρκων εις βάρος των Ελλήνων χριστιανών και ο χαρακτηρισμός απαξιωτικά τους, ως Αιρετική και τι δουλειά έχουν με την παρουσία τους στις εκδηλώσεις της εκκλησίας της Κρήτης, πιστεύω το παραπάνω ρεπορτάζ να τους άνοιξε τα μάτια…»

Mετά από 40 χρόνια, μου  αξίωσε ο Θεός να συμμετέχω στην λαμπρή επέτειο των 60 Χρόνων επιστροφής της Αγίας Κάρας του Αγίου Τίτου από το Βατικανό με αντιπροσωπεία των Μελών της ΔΙ.Ε.Κ.ΔΗ & Μ.Μ.Ε.

✍ Με χαρά , μας αντίκρισαν ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ. Ευγένιος , Ο Μητροπολίτης Ρεθύμνης &  Αυλοποτάμου κ.κ. Πρόδρομος και ο Μητροπολίτης Κνωσού κ.κ. Μεθόδιος και σε μικρό χρονικό διάστημα κανονίστηκε συνάντηση του Δ.Σ στα γραφεία της Αρχιεπισκοπής Κρήτης.

-------------------------------------------------

Φώτο Ρεπορτάζ 17/5/2026 :  Βασίλειος & Παναγιώτης Δρόσος –Χρήστος Ρίγγας –Γιώργος Μοσκοβίτης.

Επιμέλεια Ρεπορτάζ : Γιώργος Μοσκοβίτης - Αρχισυνταξία Μαρία Πολάτου.